Sinds kort ben ik gestart om van zelf gewonnen klei specifieke producten te maken. Mijn eerste twee projecten zijn gele zeeklei uit Cap Gris Nez (Frankrijk) en grijze klei uit Renkum.
De klei moet, voordat het gebruikt kan worden, gereinigd worden van grof zand, plantenresten en ander vuil. Zeeklei spoel ik voor de zekerheid, ik weet immers niet hoeveel zout erin zit. Verwarmingsspiralen van de oven kunnen door zout worden aangetast. Na het reinigen laat ik het natte slib drogen op een gipsplaat. Wanneer de klei de voor mij juiste vochtigheid heeft, kneed ik de klei flink door. Door het kneden voel je al of je klei stug of elastisch is.
Daarna maak ik van elke kleisoort een aantal testplaatjes en een klein werkstukje om de te bepalen op welke oventemperatuur de klei het beste resultaat geeft. Superspannend!
Hieronder zijn enkele stappen zien van het proces.
Op de eerste foto is de kust van Cap Gris Nez in een prachtige namiddag te zien.
De tweede foto laat het schoonmaken van de zeeklei uit Cap Gris Nez zien.
De rechterfoto toont het eerste gedraaide kommetje gestookt op 1020 graden. Gelukkig is het niet vervormd. Er zijn nog grove korreltjes te zien, maar misschien is dit juist leuk om bij deze klei zo te houden.
De foto's hierboven laten een deel van het proces van het Renkums klei zien. Deze klei kwam bij vrienden naar boven toen bij hen een waterput geslagen werd. Wat een verrassing dat er ook zoveel klei mee naar boven kwam!
Na het verwijderen van zand, kwam deze mooie kleur klei te voorschijn. Van deze eerste batch snel een klokbekertje gemaakt om te zien welke kleur de klei na de stook zou hebben. Het bleek na de biscuitbak (eerste bak) dus rood te zijn. Daarna een grote klokbeker gevormd en deze ook op 1140 graden gestookt. Dat bleek ook goed te gaan! Vervolgens een tegeltje voorzien van een zogenaamd "schrumpf-glazuur" op 1240 graden gestookt. Schrumpf-glazuur is een glazuur dat zich terugtrekt tijdens de stook waardoor hoopjes glazuur op een kale kleilaag te zien zijn. De laatste foto laat dit mooi zien. op Het testplaatje kwam er goed, niet vervormd en heel hard uit. Het blijkt dus een goede klei te zijn die geschikt is om bijvoorbeeld kommetjes of een theepot te maken.
Toelichting: op de Veluwe zijn divers grafheuvels van het klokbekervolk te vinden. Het volk wordt zo genoemd omdat de potten en bekers die zij maakten en dagelijks gebruikten, op een omgekeerde klok leken. Ze zijn er in diverse maten en werden door middel van ringen en inkervingen versierd.